Sejmowa komisja za projektami dot. aborcji; drugie i trzecie czytanie na kolejnym posiedzeniu Sejmu

Sejmowa komisja nadzwyczajna poparła w czwartek dwa projekty ustaw dotyczące aborcji. Jeden przewiduje częściową dekryminalizację aborcji, drugi zakłada przywrócenie możliwości przerwania ciąży w przypadku ciężkiej wady płodu. Posłowie PiS ocenili w trakcie posiedzenia, że to „komisja wielkiego wstydu”.

Pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula po zakończeniu komisji poinformowała, że drugie i trzecie czytanie obu projektów zostanie przeprowadzone na następnym posiedzeniu Sejmu. 

W czwartek jako pierwszy procedowany był wspólny projekt posłów Lewicy i Koalicji Obywatelskiej nowelizacji Kodeksu karnego, który dotyczy częściowej dekryminalizacji aborcji za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży oraz dekryminalizacji pomocy w samodzielnej aborcji. Regulacja została złożona w lipcu 2024 r. 

Na początku posiedzenia PiS złożył wniosek o przełożenie tego punktu na inny dzień, by na miejscu mogli być eksperci zajmujący się tą tematyką. Przewodnicząca komisji Dorota Łoboda podkreśliła, że debata nad regulacją została przeprowadzona w czasie pierwszego czytania. Wniosek opozycji nie uzyskał większości głosów.

Wprowadzono poprawki doprecyzowujące. Komisja poparła projekt - za jego pozytywnym zaopiniowaniem głosowało 16 posłów, 5 było przeciw, nikt się nie wstrzymał.

Projekt nowelizacji Kodeksu karnego zakłada m.in.: uchylenie art. 152 par. 1, zgodnie z którym przerwanie za zgodą kobiety jej ciąży z naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu rodziny zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3; uchylenie art. 152 par. 2, zgodnie z którym tej samej karze podlega osoba, która udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ww. ustawy (pomocnictwo) lub ją do tego nakłania; dodanie w art. 152 par. 4, zgodnie z którym nie popełnia przestępstwa określonego lekarz, pielęgniarka lub położna, jeżeli przerwanie ciąży jest następstwem zastosowania procedury medycznej potrzebnej do uchylenia niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu lub życiu kobiety ciężarnej lub gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne.

Więcej dyskusji wzbudził punkt dotyczący projektu Trzeciej Drogi, który zakłada przywrócenie możliwości przerwania ciąży w przypadku ciężkiej wady płodu w ustawie o planowaniu rodziny, co TK uznał sześć lat temu za niekonstytucyjną przesłankę. 

Orzeczenie TK przywoływali posłowie PiS. Maria Kurowska (PiS) nazwała czwartkowe posiedzenie „komisją wielkiego wstydu”. - Otwieracie drzwi dla tych wszystkich, którzy chcą zabić swoje dziecko - mówiła.

Dorota Łoboda (KO) podkreślała z kolei, że „kobiety są dojrzałymi, samostanowiącymi o sobie osobami, mającymi prawo do podejmowania własnej decyzji i mierzenia się z ich konsekwencjami”. - My nie jesteśmy od tego, żeby mówić kobietom, co mają robić. My jesteśmy od tego, żeby dać im wybór - zaznaczyła.

Wioleta Tomczak (Polska 2050) złożyła poprawki doprecyzowujące przepisy. - Poruszamy się w obszarze wypracowanego przed laty kompromisu aborcyjnego, który został zburzony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, wywołując niepokój społeczny i uderzając w prawa kobiet - powiedziała Tomczak.

Dodała, że zmiany mają zapewnić kobietom realną ochronę w razie, gdy podejmują decyzję o przerwaniu ciąży, przeprowadzenie zabiegu w warunkach z poszanowaniem prywatności.

Tomczak doprecyzowała, że przerwanie ciąży będzie możliwe m.in., jeśli „badania lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiej i nieodwracalnej wady płodu, albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu”. Dodała też, że „przerwanie ciąży jest dopuszczalne do chwili osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego życia poza organizmem kobiety w ciąży”. 

W ocenie posłów PiS jest to radykalizowanie przepisów, gdyż nowe regulacje dałyby „możliwość zabicia dziecka, które może żyć poza łonem matki”. Tomczak w odpowiedzi zdementowała ten argument, wskazując, że „obecnie tak to wygląda w ustawie i tak naprawdę niczego nie zmieniamy”.

Posłanka Polski 2050 zaznaczyła, że poprawki zakładają także pierwszeństwo kobiet po przerwaniu ciąży do pomocy psychologicznej w ciągu 6 miesięcy.

Komisja nie przyjęła za to poprawek Marcina Józefaciuka, który chciał większego wsparcia dla mężczyzn.

Ostatecznie komisja poparła ten projekt wraz z poprawkami. Za głosowało 15 posłów, pięciu było przeciw, nikt się nie wstrzymał.

Zgodnie z obowiązującym prawem usunięcie ciąży jest w Polsce możliwe w dwóch przypadkach: kiedy stanowi ona zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety (nie ma tu ograniczeń dotyczących wieku płodu) lub gdy jest następstwem czynu zabronionego (do 12. tygodnia ciąży).

Dokonanie aborcji z powodu ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu jest niemożliwe od stycznia 2021 r., kiedy to został opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. TK uznał tę przesłankę za niekonstytucyjną, czego efektem była fala protestów w całym kraju. (PAP)

kkr/ akar/

Polska, Warszawa