Wystąpienie: Anna Gembicka

Pytania

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ta uchwała jest głosem tych, których przez dziesięciolecia próbowano pozbawić nie tylko życia, ale również imienia, grobu i pamięci. Polacy mordowani przez OUN i UPA ginęli tylko dlatego, że byli Polakami. Mordowano dzieci, kobiety i starców, a całe miejscowości ścierano z powierzchni ziemi. Naszym obowiązkiem jest powiedzieć jasno: było to ludobójstwo - zaplanowane i przeprowadzone z niewyobrażalnym okrucieństwem.

Niestety władze Ukrainy cały czas ograniczają i opóźniają możliwość poszukiwania oraz ekshumowania polskich ofiar. Rodziny wciąż czekają na odnalezienie szczątków swoich bliskich, ich identyfikację i chrześcijański pochówek. Pojedyncze wydawane dziś zgody są potrzebne, ale nie mogą przesłonić faktu, że sprawiedliwość przychodzi o dziesięciolecia za późno.

Pytam: Dlaczego otwieranie mogił i ujawnienie pełnej skali zbrodni przez tak długi czas budziło taki opór? Czy obawiano się, że świat zobaczy dowody bestialstwa sprawców i pozna prawdziwy charakter zbrodniczej ideologii OUN i UPA?

Nie ma pojednania bez prawdy. Nie ma prawdy bez ekshumacji. Nie ma szacunku bez prawa ofiar do własnego grobu. Dlatego musimy konsekwentnie walczyć o pamięć historyczną - tak jak czyni to prezydent Karol Nawrocki, który przypomina, że pamięć, historia i prawda o ludobójstwie wołyńskim kształtują naszą przyszłość, i domaga się rozpatrzenia wszystkich polskich wniosków ekshumacyjnych.

Polska nie domaga się zemsty. Polska domaga się prawdy, grobów dla swoich obywateli i szacunku dla ich pamięci.