Wystąpienie: Daria Gosek-Popiołek

Dziękuję bardzo.

Panie pośle, pana notatki. To już je tutaj zostawię.

Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

Panie Pośle Tadeuszu! Twoje zapiski.

(Poseł Piotr Adamowicz: Twoje notatki.)

(Poseł Tadeusz Samborski: To przez brawa, zawrót głowy.) (Oklaski)

(Poseł Daria Gosek-Popiołek: Już pan wie, co czują artyści po udanej premierze.)

Poseł Daria Gosek-Popiołek:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Ministro! Ta ustawa to realizacja zobowiązań, wynikających z konstytucji, wobec tych, którzy tworzą i budują naszą tożsamość i kulturę. Ale również wobec tych, którzy, tak jak ja, dzięki tym osobom w kulturze uczestniczą. Ta ustawa to dostrzeżenie pracy artystycznej i uznanie, że artyści i artystki zasługują na podstawowe zabezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ta ustawa to zauważenie tego, jak specyficzna jest praca artystyczna, w jakich warunkach zawody artystyczne funkcjonują i gdzie są zobowiązania państwa wobec osób, którym tak wiele wszyscy zawdzięczamy.

Ponad połowa artystów i artystek, jak mówi raport "Policzone i policzeni", nie osiąga z pracy artystycznej dochodów w wysokości pensji minimalnej. Ale to nie wszystko, bo 8,3% badanych pracuje bez wynagrodzenia. Jeżeli spojrzymy na twórców i twórczynie, którzy debiutują, zobaczymy, że urasta to do poziomu 60%. Oni pracują na swoje nazwisko, ale pracują na naszą kulturę. Oni przez kilka pierwszych lat po ukończeniu studiów właściwie są w próżni. My mamy wobec tych osób jako państwo zobowiązania, zwłaszcza że to nie oni zaprojektowali system, w który weszli. To instytucje kultury, samorządowe, narodowe, wojewódzkie, bardzo często w ten bardzo niestabilny, nieprzewidywalny system ich wrzucają. Praca oparta na projektach, praca na zlecenie, praca na umowę o dzieło - to jest rzeczywistość twórców i twórczyń w Polsce. Nie wybrali sobie tego. Tak wymyśliliśmy system budowy kultury i funkcjonowania instytucji.

Przypomnę, że jeszcze kilka lat temu normalne było to, że w ramach grantów realizowanych przez instytucje kultury można było wpisać wynagrodzenie dla artystów: 0 zł. I dalej w wielu instytucjach tak się dzieje. Wobec tego, skoro trzeba ten system naprawić, zróbmy to najpierw dla tych, którzy nie osiągają uczciwych dochodów w swojej bardzo uczciwej i potrzebnej pracy. Skupmy się na tych, którzy nie osiągają dochodów w wysokości pensji minimalnej, a potem postawmy sobie dalsze cele, bo tej pracy jest bardzo dużo. Przed nami ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ustawa, która zdefiniuje nowe zadania, cele i sposoby funkcjonowania instytucji kultury. Od tej ustawy również twórcy i twórczynie są zależni.

Ta ustawa to prosty gest solidarności, dostrzeżenie tego, że praca artystyczna jest ważna. A jest ważna, dlatego że bardzo często słyszymy o tym, jak kraje Europy Zachodniej budują swoją soft power, o tym, jak kultura francuska i kultura niemiecka są ważne, liczą się w świecie, o tym, jak te państwa wykorzystują siłę swojego przekazu, bazując na twórczości artystycznej. Jeżeli chcemy dążyć do takiego poziomu, to dajmy artystom i artystkom, twórcom dokładnie to samo. W tych krajach funkcjonuje cała sieć wsparcia artystów i artystek. Tam jest oczywiste to, że jeżeli chcemy osiągać pewne wyniki, to musimy stworzyć warunki, by osoby, które miały nam dostarczyć soft power, kulturę, budować dobry wizerunek państwa polskiego, miały za co to zrobić. To jest proces rozpisany na lata, a ta ustawa, do której teraz się odnoszę, jest początkiem.

Chciałabym zwrócić się do twórców kultury, którzy, jak rozumiem, tam siedzą, na balkonie. Wiemy, że to jest pierwszy krok. Wiemy, że tej pracy, jeżeli chodzi o waszą misję, jest dużo do zrealizowania. Mam nadzieję, pani ministro, że w ciągu najbliższych miesięcy będziemy na tej sali sejmowej mówić o ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. (Dzwonek) Bo to jest kolejny krok i jeszcze ważniejsza ustawa, ponieważ tamta obejmie całość twórców i twórczyń, a teraz skupiamy się na tych, którzy po prostu naszego wsparcia potrzebują. Dziękuję. (Oklaski)