Wystąpienie: Wioleta Tomczak

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Polacy są coraz bardziej świadomi negatywnych skutków nadużywania alkoholu: zdrowotnych, ekonomicznych i społecznych. Domagają się zmian. Te zmiany przegłosowaliśmy chwilę temu w Wysokiej Izbie, sugerując wprowadzenie zakazu reklamy i promocji alkoholu. Te zmiany przegłosowaliśmy także pod kątem ograniczenia fizycznej dostępności alkoholu, czyli wprowadzenia nocnego ograniczenia jego sprzedaży. Ale ograniczenie zarówno fizycznej dostępności jest ważne - żeby ograniczyć nadużywanie alkoholu - jak i ekonomicznej dostępności. I właśnie o to już w 2025 r. zabiegała koalicja 15 października, zgłaszając rządowy projekt ustawy nowelizujący mapę drogową podwyżek akcyzy na alkohol. Wtedy nie został on zaakceptowany przez prezydenta Karola Nawrockiego.

My jako Polska 2050, nie czekając na nową propozycję rządu, w lutym tego roku złożyliśmy poselski projekt ustawy, w którym wpisaliśmy najważniejszą kwestię. Czyli nadwyżka z podwyżki akcyzy na alkohol powinna pójść na leczenie i profilaktykę uzależnienia od alkoholu. To też znalazło się w rządowym projekcie ustawy, wpisane literalnie w wysokości 1,4 mld zł. I to jak najbardziej popieramy.

Szanowni Państwo! Mamy skumulowaną inflację w latach 2022-2026, która wynosi ok. 43%, podczas gdy skumulowany wzrost stawek akcyzy przewidziany w mapie drogowej miał wynieść 33%. W efekcie alkohol stał się relatywnie bardziej dostępny. W 2022 r. za przeciętne miesięczne wynagrodzenie można było kupić ok. 219 półlitrowych butelek wódki, a rok temu - już 252 butelki. To nie jest więc wyłącznie dyskusja o podatkach i wpływach do budżetu. Cena jest właśnie kluczowym czynnikiem ograniczenia szkód alkoholowych. Żeby w odpowiedniej proporcji do tego tematu podejść, rekomenduje Światowa Organizacja Zdrowia. Jeżeli chcemy skutecznie przeciwdziałać nadmiernemu spożyciu, musimy także zadbać właśnie, by dostępność ekonomiczna nie rosła wraz z wynagrodzeniem.

Nigdy dość przypominania o negatywnych skutkach nadużywania alkoholu. To są tysiące przedwczesnych zgonów, choroby, uzależnienia, wypadki drogowe, tragiczne dramaty rodzinne, przemoc domowa, absencje w pracy. Dlatego potrzebujemy zarówno skutecznej profilaktyki, jak i skutecznej prozdrowotnej polityki publicznej. Mimo że ten projekt ustawy był komentowany, omawiany w Komisji Finansów Publicznych, to jak najbardziej z punktu widzenia zdrowia powinniśmy do niego także podchodzić.

Przed rokiem mówiłam tu, w Wysokiej Izbie: Polski nie stać na tani alkohol. Podtrzymuję te słowa. Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 zagłosuje za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)