Wystąpienie: Joanna Wicha

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kiedy w ubiegłym miesiącu przedstawiałam stanowisko Lewicy w sprawie projektu o wychowaniu w trzeźwości, zapowiadałam, że na uchwaleniu tamtego druku walka z alko lobby się nie kończy. Konsekwentnie odwracamy wieloletnią politykę, która oswoiła nas z alkoholem na każdym kroku: w reklamie, przy kasie, na stacji benzynowej, o każdej porze. Z jego wszechobecności zrobiono normalność, a z prób jej ograniczenia - zamach na wolność. My przywracamy właściwe proporcje: zdrowie i bezpieczeństwo ludzi muszą ważyć więcej niż łatwość zdobycia kolejnej flaszki.

Dziś zajmujemy się dostępnością cenową. Kiedy wynagrodzenia rosną szybciej niż ceny alkoholu, za tę samą część pensji można kupić go więcej. Stawki akcyzy trzeba aktualizować, żeby faktycznie mogły służyć profilaktyce. Procedowany projekt podnosi od 2027 r. akcyzę na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie. Jednocześnie wiąże dodatkowe wpływy z akcyzy alkoholowej ze zwiększeniem dotacji dla Narodowego Funduszu Zdrowia. W 2027 r. i 2028 r. ma to być po 1,4 mld zł rocznie na świadczenia zdrowotne.

Zyski ze sprzedaży alkoholu trafiają do konkretnych firm. Rachunek za jego nadużywanie płacimy wspólnie. Dlatego większa część pieniędzy ze sprzedaży alkoholu powinna wracać do ludzi w postaci dostępnego leczenia i profilaktyki. To elementarna sprawiedliwość: nie można uspołeczniać kosztów, jednocześnie prywatyzując zyski.

Już w grudniu 2025 r. postulowaliśmy jako klub Lewicy, żeby 80% wpływów z akcyzy trafiało do NFZ. Zaproponowaliśmy też wprowadzenie jednolitej stawki od ilości czystego alkoholu. Obecny projekt nie realizuje całej naszej propozycji. Realizuje jednak ważną zasadę, o którą zabiegaliśmy: dodatkowe dochody z alkoholu mają zwiększać finansowanie ochrony zdrowia.

Przy StopAlko zbudowaliśmy większość dla ograniczenia reklamy i sprzedaży. Dzisiaj popieramy podwyższenie akcyzy i dodatkowe środki dla NFZ. Tak wygląda konsekwencja: kolejne rozwiązania uzupełniają poprzednie.

Zapowiadałam, że na jednym kroku się nie skończy. Dotrzymujemy słowa. Jako klub Lewicy zagłosujemy za projektem i namawiamy pozostałych, z którymi zbudowaliśmy już niedawno większość dla walki z lobby alkoholowym, do tego samego. Dziękuję.