Wystąpienie: Mariusz Krystian

1. Projekt ustawy przyznaje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych prawo żądania od ubezpieczonych oryginałów dokumentów "w razie wątpliwości", bez jakiegokolwiek zdefiniowania, czym te wątpliwości są. Czy rząd nie dostrzega ryzyka, że przepis ten w praktyce stworzy ZUS-owi narzędzie arbitralnego wydłużania postępowań i przerzucania ciężaru dowodowego na obywatela, zamiast realnie uprościć procedury?

2. Rząd przedstawia pełną elektronizację wniosków jako element deregulacji, pomijając fakt, że znaczna część ubezpieczonych - w szczególności osoby starsze, mieszkańcy mniejszych miejscowości oraz osoby wykluczone cyfrowo - ma ograniczony dostęp do narzędzi elektronicznych. Jakie konkretne i realne zabezpieczenia przewiduje ustawa, aby te grupy nie zostały faktycznie wykluczone z dostępu do świadczeń?

3. Projekt ustawy nie wprowadza żadnych mierników skuteczności zmian ani obowiązku raportowania ich efektów po wejściu w życie. Dlaczego rząd rezygnuje z instrumentów kontroli, które pozwoliłyby Sejmowi ocenić, czy deklarowana deregulacja rzeczywiście skraca postępowania i poprawia sytuację obywateli, zamiast zwiększać uznaniowość organów administracji?

4. W projekcie utrzymano obowiązek przedkładania przez ubezpieczonych dokumentów, do których państwo - za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz rejestrów publicznych - już posiada dostęp. Dlaczego rząd, zamiast konsekwentnie realizować zasadę "państwo nie żąda od obywatela tego, co już posiada", utrwala praktykę dodatkowego obciążania obywateli formalnościami?

5. Sprawozdanie komisji nie zawiera merytorycznego odniesienia do zgłaszanych w toku prac uwag deregulacyjnych, a projekt został przyjęty bez istotnych zmian. Czy rząd traktuje proces prac parlamentarnych jako realną przestrzeń poprawy jakości prawa, czy jedynie jako formalny etap umożliwiający szybkie procedowanie nad projektami bez pogłębionej analizy ich skutków społecznych i administracyjnych?