Wystąpienie: Marcin Skonieczka

Stanowisko

Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Sprawny system przeciwdziałania praniu pieniędzy to nie jest kwestia techniczna, interesująca wyłącznie banki, księgowych czy administrację skarbową. To jeden z fundamentów bezpieczeństwa państwa i bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Państwo musi potrafić ustalić, kto rzeczywiście stoi za przepływem pieniędzy, skutecznie reagować na podejrzane transakcje i przeciwdziałać finansowaniu terroryzmu oraz rozprzestrzeniania broni masowego rażenia.

Przedłożony projekt dostosowuje polskie przepisy do nowych wymogów europejskich i międzynarodowych i wprowadza kilka istotnych zmian.

Po pierwsze, rozszerza system stosowania środków ograniczających związanych z przeciwdziałaniem finansowaniu rozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Jest to obszar bezpośrednio związany z wykonywaniem sankcji międzynarodowych i bezpieczeństwem państwa.

Po drugie, projekt gruntownie zmienia zasady funkcjonowania Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych. CRBR przestanie być rejestrem całkowicie jawnym. Pełny dostęp zachowają uprawnione organy i instytucje, natomiast inne osoby będą mogły uzyskać informacje po wykazaniu uzasadnionego interesu. Szczególne rozwiązania przewidziano m.in. dla dziennikarzy, organizacji społecznych i środowiska naukowego.

Po trzecie, powstanie SIGIIF 2.0 - nowy system teleinformatyczny, który ma usprawnić i ujednolicić komunikację generalnego inspektora informacji finansowej z instytucjami obowiązanymi i jednostkami współpracującymi.

Wysoka Izbo! Kierunek tych zmian zasługuje na dalsze prace. Nie oznacza to jednak, że projekt nie wymaga dokładnej analizy w komisji. Najwięcej uwagi powinniśmy poświęcić nowym zasadom dostępu do CRBR. Musimy znaleźć właściwą równowagę między ochroną prywatności a przejrzystością życia gospodarczego. Trzeba szczególnie sprawdzić, czy procedura wykazywania uzasadnionego interesu nie stworzy w praktyce nadmiernych barier dla dziennikarzy, organizacji społecznych oraz obywateli kontrolujących przepływ środków publicznych.

Warto przyjrzeć się również terminom. Projekt przewiduje bowiem, że w pierwszym okresie funkcjonowania nowych zasad na udostępnienie informacji z CRBR będzie można czekać nawet 30 dni, a w szczególnych okolicznościach termin ten będzie mógł zostać jeszcze wydłużony. Musimy ocenić, czy takie rozwiązanie nie osłabi praktycznej użyteczności rejestru.

W komisji powinniśmy także zweryfikować, czy harmonogram wdrażania SIGIIF 2.0 oraz nowych obowiązków daje przedsiębiorcom i instytucjom wystarczająco dużo czasu na przygotowanie organizacyjne i techniczne.

Klub Parlamentarny Centrum uważa, że cele tej ustawy są istotne, a polski system przeciwdziałania praniu pieniędzy wymaga sprawnych i nowoczesnych narzędzi. Jednocześnie wskazane wątpliwości powinny zostać szczegółowo przeanalizowane na dalszym etapie prac.

Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera skierowanie projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo.